WYPRZEDAŻ
TECH INFO
Poniższe informacja pochodzi z doświadczenia jakie posiadamy nt. BMX i uważamy, że może być pomocna podczas zakupów w naszym sklepie. Niemniej proszę nie traktować jej dogmatycznie ponieważ może zawierać ona nasze subiektywne spojrzenie na to jaki BMX powinien być. Miłej lektury.

PIASTY
NAPIĘCIE ŁAŃCUCHA
KIEROWNICE
PRZEKŁADNIE
RAMY
MONTAŻ SUPORTU SPANISH BB
MONTAŻ ZINTEGROWANEGO ZESTAWU STEROWEGO
DŁUGOŚCI SZPRYCH

» PIASTY

Piasta koła jest elementem przenoszącym obciążenia z kół na ramę i widelec jednocześnie umożliwiających obrót koła. Mają one duży wpływ na opory toczenia naszego roweru.

 

 

 

 

 

 

Budowa piasty:

  1. korpus
  2. nakrętka kontrująca (potocznie konus)
  3. nakrętka blokująca piastę w hakach
  4. driver

 

Elementy ruchome piasty osadzone są na łożyskach. Spotykane w rowerach BMX piasty korzystają z różnych typów łożysk:

 

- łożyska maszynowe (wg nazewnictwa fachowego są to łożyska kulkowe zwykłe). Spotykane we wszystkich wysokiej klasy piastach. Z reguły cechują się wysoką jakością wykonania i ustandaryzowanymi wymiarami, co ułatwia zakup i wymianę uszkodzonego łożyska. Łożyska są niemal zawsze montowane wraz ze zintegrowanymi uszczelnieniami, co niweluje konieczność okresowego smarowania piasty. W łożyskach maszynowych nie ma możliwości regulacji luzu. Łożysko, które wykazuje luz należy wymienić na nowe. Należy zaznaczyć, że pomimo identycznych wymiarów zewnętrznych łożyska różnych producentów mogą różnić się między sobą znacząco trwałością i wytrzymałością.

 

- łożyska kulkowe (wg nazewnictwa fachowego są to łożyska kulkowe skośne). Posiadają lepsze zdolności do przenoszenia obciążeń występujących w piastach rowerowych od łożysk maszynowych. Niestety z reguły spotykane są w tańszych piastach, przez co ich jakość, a zarazem trwałość i kultura pracy są niższe od łożysk maszynowych. Łożyska kulkowe mają możliwość regulacji luzu, który dla prawidłowej pracy piasty musi być okresowo sprawdzany i korygowany.

 

- łożyska ślizgowe spotyka się w niektórych konstrukcjach driverów piasty tylniej. W szczególności w driverach 8 i 9-zębowych, gdzie nie ma miejsca na wystarczająco mocne łożyska maszynowe kulkowe. Dobrej klasy łożyska ślizgowe cechują się dużą wytrzymałością i trwałością.

 

- łożyska igiełkowe spotyka się w niektórych konstrukcjach driverów piasty tylniej. W szczególności w driverach 8 i 9-zębowych, gdzie nie ma miejsca na wystarczająco mocne łożyska maszynowe kulkowe. Driver na łożysku igiełkowym jest znacznie bardziej odporny na silnie napięty łańcuch oraz podczas intensywnych grindów.

 

Typy osi stosowane w piastach:

 

- tradycyjna oś (typu male) blokowana w hakach za pomocą nakrętek. Wykonywana jest z reguły ulepszanej cieplnie stali Cro-Mo. Piasty posiadają osie o średnicach 10mm (3/8”) lub 14mm. Wymiana osi wymaga demontażu łożysk.

 

Piasta Macneil Primary Front z osią typu male

 

- osie z gwintem wewnętrznym (typu female) są blokowane w hakach za pomocą śrub. Tego typu osie ze względu na dużą średnicę są znacznie sztywniejsze i wytrzymalsze od swoich odpowiedników typu male. Lepiej znoszą jazdę z pegami. Także w przypadku uszkodzenia wystarczy wymienić pękniętą śrubę montażową. Nie ma konieczności wybijania całej osi wraz z łożyskami. Osie female wykonuje się z ulepszanej cieplnie stali Cro-Mo lub z aluminium.

 

Piasta Macneil Primary Blazer z osią typu female

 

 

Piasty tylne występują z reguły w dwóch odmianach przystosowanych do napędu zamontowanego po lewej stronie tzw. LHD (Left Hand Driver) i do napędu montowanego po prawej stronie tzw. RHD (Right Hand Driver). Niektóre konstrukcje piast np. G-sport Ratchet dzięki specjalnemu mechanizmowi zapadkowemu mogą być przystosowane do użytku po lewej lub prawej stronie. Koła BMX budowane są z reguły w oparciu o 36 lub 48 szprych, rzadziej spotyka się koła 32 szprychowe. Typy piast tylnych:

 

- piasta pod wolnobieg. Najprostsza piasta tylna nie posiadająca mechanizmu wolnego koła, który należy dokupić oddzielnie w postaci wolnobiegu. Zakłada się go na gwint wykonany na korpusie piasty. Zalety rozwiązania to: prosta budowa piasty, szeroko rozstawione łożyska w korpusie. Wady to konieczność zakupienia dodatkowego elementu – wolnobiegu, które jakość z reguły odstępuje mechanizmom stosowanym w piastach kasetowych, brak możliwości zastosowania zębatki mniejszej od 13T. Piasty pod wolnobieg w ostatnich latach zostały niemal całkowicie wyparte przez piasty kasetowe.

 

Piasta Coalition Rear Hub przystosowana do montażu wolnobiegu 13 lub 14T

 

- piasta kasetowa. Posiada wbudowany mechanizm wolnego koła, którego podstawowym elementem jest driver. Wbudowany mechanizm wolnego koła oparty na zapadkach i pierścieniu z zębatym umożliwia zmniejszenie gabarytów poszczególnych elementów. Dzięki temu piasta kasetowa jest lżejsza od zestawu piasta + wolnobieg. Dodatkowo można zmniejszyć rozmiar zębatki do 8-9 zębów co daje dalszą redukcję wagi. Piasty kasetowe na łożyskach maszynowych to obecnie najlepszy wybór do budowy wysokiej klasy koła BMXa. Zalety to duża trwałość, niska waga, wysoka kultura pracy.

 

Piasta kasetowa Shadow Raptor Cassette

 

- piasta Freecoaster. Podobnie jak piasta kasetowa posiada ona wbudowany mechanizm wolnego koła. Niemniej działa ona na innej zasadzie i umożliwia jazdę do tyłu (fakie) bez konieczności pedałowania. Zamiast zapadek w piaście freecoaster zastosowano mechanizm śrubowy. Podczas pedałowania nakrętka pracująca na śrubie zaciska się na korpusie piasty i zasprzęgla mechanizm. Gdy przestajemy pedałować następuje rozprzęglenie bez względu na kierunek  obrotów koła. Ponieważ ten mechanizm powoduje wystąpienie dużych obciążeń łożysk piasty ich trwałość jest z reguły mniejsza w stosunku do piast kasetowych. W szczególności przy zastosowaniu na streetcie, parku, mini. Piasty typu freecoaster są szeroko stosowane na flatlandzie oraz przez przez lubiących tricki na fakie. Kąt obrotu pedałów, po którym nastąpi zasprzęglenie piasty nazywamy slackiem i w większości modeli piast może być regulowany za pomocą podkładek dystansowych lub śruby regulacyjnej.

 

 

Piasta KHE Astern Freecoaster

 

Poniższe zalecenia pomogą poprawnie eksploatować piasty na łożyskach maszynowych:

 

- Nakrętki kontrujące łożyska maszynowe w piaście nie mogą być zbyt mocno skręcone. Użycie zbyt dużej siły przy ich dokręceniu może spowodować uszkodzenie osi, tulei dystansowej lub łożysk. Ponieważ nakrętki te mogą zostać nadmiernie dokręcone podczas montażu koła w hakach należy je okresowo sprawdzać. W piaście na łożyskach maszynowych nie ma możliwości regulacji luzu za pomocą nakrętek kontrujących.

 

- Luz w piastach na łożyskach kulkowych powinien być sprawdzany co najmniej raz na tydzień. Użytkowanie piasty ze zbyt dużym luzem lub nadmiernie zaciśniętymi łożyskami spowoduje ich szybkie uszkodzenie. Poprawnie wyregulowane konusy należy zakontrować nakrętką kontrującą. W tym celu należy przytrzymać konus jednym kluczem następnie dokręcić kontrę za pomocą drugiego klucza. Tylko zakontrowanie łożysk gwarantuje poprawną prace piasty.

 

- Użytkowanie piasty kasetowej bez smaru w driverze jest zabójcze dla zapadek oraz pierścienia zębatego. Do zapadek należy stosować smar do łożysk o niezbyt lepkiej konsystencji lub gęsty olej do przekładni lub łańcuchów. Nadmiar środka smarnego w driverze może powodować blokowanie się zapadek i co za tym idzie problemy z zasprzęglaniem się piasty.

 

- Zbyt silne napięcie łańcucha może doprowadzić do uszkodzenia łożysk drivera. Koło powinno być tak ustawione, aby łańcuch nie był mocno napięty ani też nie zwisał swobodnie. Nadmiernie zużyty (wyciągnięty) łańcuch może sprawiać problemy podczas regulacji napięcia.

 

- Nieprawidłowa linia łańcucha, czyli gdy zębatka przednia nie leży w jednej linii z driverem może również doprowadzić do uszkodzenia łożysk drivera. W tej sytuacji należy za pomocą podkładek dystansowych wyregulować odległość zębatki od mufy suportowej.

 

- Osie typu female niektórych producentów posiadają spiralne wkładki na gwintach. Zwiększają one wytrzymałość gwintu m.in. podczas grindowania. Aby nie uszkodzić wkładki podczas demontażu należy: przed wyciągnięciem koła z haków całkowicie odkręcić śruby lub pozostawić je wkręcone na co najmniej 15mm w osie. Gwinty powinny być czyste i lekko posmarowane smarem do łożysk.